Osmanlının Kuruluşu Konusu Ders Notu | Onlinedershanem.Com Osmanlının Kuruluşu Konusu Ders Notu – Onlinedershanem.Com
Anasayfa / Ders Notları / Ders Notları / 10.Sınıf Ders Notları / Osmanlının Kuruluşu Konusu Ders Notu
ingilizce

Osmanlının Kuruluşu Konusu Ders Notu

1-KONU: OSMANLI DEVLETI’NIN KURULUŞU (1300-1453)
XIV. YÜZYIL BAŞLARINDA YAKIN DOĞU VE AVRUPA

  • -Yakın Doğu; Anadolu, İran, Irak, Suriye, Filistin, Afrika, Arabistan ve Mısır’ı içine alan bölgedir.
  • -Bu yüzyılda, Yakın Doğu tamamen Türk ve Müslüman devletlerin egemenliği altındaydı.

Balkanlar ve Avrupa

  • -14. yüzyılın başlarında Balkanlar’da Bizans’tan başka, Sırp, Bulgar, Arnavut krallıkları, Eflak ve Boğdan voyvodalıkları ile Bosna-Hersek prenslikleri yer alıyordu.
  • -Bizans, Balkan devletleriyle sürekli bir çekişme içindeydi. Bu devletler arasında siyasi bir birlik olmadığı gibi, dini bir birlik de yoktu. Aralarında mezhep kavgaları da vardı.
  • -14. yüzyıl başlarında Bizans, oldukça küçülmüş ve zayıflamış bir durumdaydı.
  • -Merkezde taht kavgaları yaşanırken Bizans, Anadolu’daki etkisini de kaybetmişti.

Altın Orda Devleti (1227-1502)

  • -Cengiz Han’ın torunu Batu Han tarafından kuruldu.
  • -Güçlü olduğu dönemde, Moskova ve Liev Knezliklerinin Karadeniz’e inmelerine engel oldu.
  • -14. yüzyılın sonlarında, Timur’un yaptığı saldırılarla yıkıldı. Moskova Knezliği, Rus Çarlığı haline geldi.
  • -Türkiye Selçuklu Devleti (1075-1308)
  • -Süleyman Şah’ın kurduğu bu devlet, 1243’te Kösedağ Savaşı ile İlhanlılara bağımlı hale gelerek, siyasi ve askeri gücünü kaybetti.
  • -Türkiye Selçuklu Devleti, 1308’de sona erdi.
  • -İlhanlı egemenliğini kabul etmeyen Türkmen beyleri Anadolu’nun batısında beylikler kurdular.
  • -Türkiye Selçuklularının yerini alabilmek için beylikler arasında mücadele başladı ve Anadolu Türk siyasi birliği bozuldu.
  • -Memluk Devleti (1250-1517)
  • -Aybek tarafından Mısır’da kurulmuştu.
  • Moğollar ve Haçlılarla savaşarak İslam dünyasında saygınlık kazandılar.
  • -Baharat Yolu’nun MemlOk topraklarından geçmesi, ekonomilerine yarar sağlıyordu.

İlhanlı Devleti (1256-1335)

  • Cengiz Han’ın torunu Hülâgü Han tarafından Iran’da kuruldu.
  • Irak, Kafkasya ve Anadolu’ya egemen oldular.
  • Kösedağ Savaşı’nda (1243)Türkiye Selçuklularını egemenlikleri altına aldılar.
  • 1335’te yıkıldılar.

KAYILARIN ANADOLU’YA GELİŞİ VE YERLEŞMESİ

Kayılar Anadolu’da

  • Osmanlı Devleti’ni kuran Kayı boyu, Oğuzların Bozok kolundandır.
  • Kayı; sağlam, güçlü ve kuvvetli anlamına gelmektedir.
  • Orta Asya’da yaşayan Kayı aşireti, Moğol tehlikesi yüzünden Anadolu’ya göç etmek zorunda kaldı.
  • Büyük bir Türk göçü başladı ve Batı Anadolu’da Moğol tehlikesinden uzak, Bizans sınırında bir Türk iskan’ sağlandı.
  • Kayılar, önce Ahlat yöresine yerleştiler.
  • Türkiye Selçuklu Sultanı I. Alaaddin Keykubat tarafından kendilerine yurtluk olarak verilen Ankara yakınlarındaki Karacadağ yöresine yerleştirildiler.
  • Burada bir süre kalan Kayılar, Ertuğrul Gazi yönetiminde Söğüt ve Domaniç yöresine uc beyliği olarak yerleştirildiler.
  • Söğüt’ü kışlak, Domaniç’i de yaylak olarak kullandılar.

Beylikten Devlete

  • 1243 Kösedağ Savaşı’ndan sonra Anadolu Türk Birliği bozuldu.
  • Bu durum; Anadolu’da siyâsi bir boşluk meydana getirdi.
  • Türkiye Selçuklularının yıkılmasından sonra, Anadolu’daki Türk beylikleri, Türkiye Selçuklularının bıraktığı boşluğu doldurmaya çalışmışlardır.
  • Osmanlı Beyliği, beylikler arasındaki mücadeleye karışmayarak, yönünü Bizans’a çevirmiş, Bizans’la mücadeleye girişmiştir.
  • Osmanlıların Bizans’la gaza (cihad) yapması, Ahilerin ve Anadolu’ya gaza yapmak için gelen Gaziyân-ı Ruım adı verilen Türkmenlerin desteğini almasına fayda sağlamıştır.
  • Bizans’ın içinde bulunduğu durum, Osmanlı Devleti’nin işini kolaylaştırmıştır.
  • Ertuğrul Gazi’nin 1281’de ölümünden sonra yerine oğlu Osman Bey geçti.
  • Bu sırada Anadolu, ilhanlı (Moğol) egemenliğine girmiş, Anadolu Selçuklu Devleti eski gücünü kaybetmişti.
  • Anadolu’da yaşanan iktidar boşluğundan yararlanan Osman Bey, 1299’da bağımsızlığını ilan etti.
  • Osman Bey, taht kavgaları ve dini çatışmalar yüzünden eski gücünü kaybetmiş Bizans üzerine akınlar düzenleyerek sınırlarını genişletmeye başladı.
  • Karacahisar’ı alarak burayı beyliğin merkezi yaptı.
  • Osman Bey, Ahi dervişlerinden Şeyh Edebâ1Vnin kızı Bâlâ Hatun ile evlenerek, Ahilerin desteğini sağladı.
  • Ahiler de Osmanlıların kuruluşunda önemli rol oynadılar.

İlk Osmanlı Fetihleri

  • Osman Bey’in giderek güçlenmesi Bizans tekfurlarını rahatsız etmeye başladı.
  • Tekfurlar, Osman Bey’i ortadan kaldırmak istiyorlardı.
  • Durumu öğrenen Osman Bey, 1298’de Yarhisar ve Bilecik’i fethetti.
  • Bilecik, beyliğin yeni merkezi oldu.
  • Bilecik’teki demir madeni sayesinde ordusunun silah ihtiyacını karşıladı.
  • Osmanlılar, bu fetihlerin gerçekleştiği dönemde Türkiye Selçuklularına bağlı bir beylikti.
  • Ancak; III. Alâeddin Keykubat’ın ilhanlılar tarafından tahttan indirilerek İran’a götürülmesi Anadolu’da iktidar boşluğu meydana getirdi.
  • Bu durumdan faydalanan Osman Bey, 1299’da bağımsızlığını ilan etti.
  • Osman Bey, Türk töresinde olan “fetheden fethettiği yerin sahibidir” anlayışına dayanarak elde edilen yerleri kardeşi, oğulları ve arkadaşlarına dirlik olarak verdi.

Koyunhisar Savaşı (1302)

  • Bursa tekfurunun öncülüğünde birleşen Rum tekfurları, Bizans’tan aldıkları yardımla harekete geçtiler.
  • Yapılan ilk Osmanlı-Bizans savaşını Osmanlılar kazandı.
  • Koyunhisar Savaşı’nın kazanılmasıyla Bursa’nın üç tarafı Osmanlı topraklarıyla çevrildi.
  • Izmit yolu Türklere açıldı.

Osmanlı Devleti’nin Kısa Zamanda Büyümesinin Sebepleri

  • Kurulduğu bölgenin uç bölgesi olması ve Moğol baskısından uzak bulunması.
  • Topraklarının tek elden yönetilmesi (Merkezi yönetim).
  • Fetih hareketleri için gerekli kuvveti kolayca bulabilmeleri.
  • Başarılı bir yerleşim siyaseti izlemeleri.
  • Yönetimin ilk dönemlerde tamamen Türklerin elinde olması.
  • Anadolu Türk beylikleri arasındaki mücadelelere başlangıçta katılmamaları.
  • Hıristiyan Bizans’a karşı gaza ve cihat duygusuyla hareket etmeleri.
  • Kuruluş devri hükümdarlarının üstün özelliklere sahip kişiler oluşu.

Bursa’nın Fethi (1326)

  • Osman Gazi ile başlayan Bursa kuşatması, tekfurun şehri teslimiyle son buldu (1326).
  • Kuşatma sırasında vefat eden Osman Bey’in yerine oğlu Orhan Bey geçti.
  • Daha sonra Bursa, başkent yapıldı.
  • Bursa’nın fethi ile Akça Koca, Kara Mürsel, Gazi Abdurrahman gibi akıncı beyleri, Kandıra, Gebze, Samandıra ve Aydos kalelerini ele geçirdiler.

Maltepe (Palekanon) Savaşı (1329)

  • Osmanlıların Kocaeli Yarımadası’ndaki fetihleri ve iznik’i kuşatmaları üzerine Bizans imparatoru III. Andronikoskarşı saldırıya geçti.
  • Osmanlılar, Bizans ordusunu büyük bir yenilgiye uğrattı.
  • imparator, Istanbul’a kaçmak zorunda kaldı.

İznik (1331) ve İzmit’in (1337) Fethi

  • Maltepe Zaferi’nden sonra Iznik teslim oldu (1331).
  • Şehri teslim alan Orhan Bey, isteyenlerin şehirden ayrılabileceğini, isteyenlerin ise cizye (baş vergisi) ödeyerekşehirde kalabileceğini ve kendi din ve gelenekleriyle özgürce yaşayabileceğini bildirdi.
  • Iznik, Bizans’a karşı yapılacak fetihlerde üs olarak kullanılmak amacıyla merkez yapıldı.
  • Daha sonra Izmit fethedildi (1337).

Karesioğulları Beyliği’nin Osmanlı Topraklarına Katılması (1345)

  • Karesi Bey’in ölümüyle, oğulları arasındaki taht kavgasından yararlanan Orhan Bey bu beyliği Osmanlı sınırlarına kattı.
  • Böylece Osmanlı Devleti’ne katılan ilk beylik, Karesioğulları oldu.
  • Anadolu Türk siyasi birliğinin sağlanmasında ilk adım atılmış oldu.
  • Osmanlılar, Karesioğullarının denizcilik alanındaki deneyimlerinden yaralandılar ve Rumeli’ye geçtiler.

BALKANLARDAKİ FETİHLER

  • Osmanlı Devleti, kuruluşunun ilk yılarından itibaren Anadolu Türk beylikleriyle çatışmaya girmemeye özen gösterdi.
  • Batıya dönerek, Balkanlarda fetihler gerçekleştirdi.
  • Karesioğulları donanmasının Osmanlılara katılmasıyla Rumeli’ye geçiş ve fetihler kolaylaştı.

Çimpe Kalesi’nin Alınması (1353)

  • 1341’de Bizans’taki karışıklıklar sırasında tahta geçmek isteyen Kantakuzen, Orhan Bey’den yardım istedi.
  • Orhan Bey, bu durumun Osmanlıların Rumeli’ye geçişlerini kolaylaştıracağını düşünerek Kantakuzen’e yardım gönderdi.
  • İmparator Kantakuzen, Balkanlarda çıkan ayaklanmalarda Sırp ve Bulgarlara karşı Osmanlılardan tekrar yardım istedi.
  • Orhan Bey, oğlu Süleyman Paşa’yı yardıma gönderdi.
  • İmparator, bu yardımın karşılığı olarak Çimpe Kalesi’ni Osmanlılara verdi (1353).
  • Çimpe Kalesi, Osmanlılar için Balkan fetihlerinde üs olarak kullanıldı.
  • 20.000 kişilik bir kuvvetle Rumeli’ye geçen Süleyman Paşa, Gelibolu, Tekirdağ, Bolayır, Malkara, Çorlu ve Lüleburgaz’ı fethetti.
  • Osmanlılar, bu fetihlerle Bizans’ın Balkanlarla olan bağlantısını kesmeye çalışmıştır.

Edirne’nin Fethi (1362)

  • Osmanlı Devleti’nin Balkanlarda ilerleyebilmesi için öncelikle Edirne’nin alınması gerekiyordu.
  • Orhan Bey, Edirne’nin fethi için hazırlıklar yaparken vefat etti (1362).
  • Orhan Bey’in ölümüyle yerine oğlu Şehzade Murat geçti.
  • Orhan Bey’den sonra padişah olan I. Murat, ilk iş olarak Bizans’a Balkanlardan gelebilecek yardımları engellemek için önemli yolları ele geçirdi.
  • Daha sonra Osmanlılarla Haçlı ordularının yaptığı ilk savaş olan Sazlıdere Savaşı ile Edirne fethedildi (1363).
  • Edirne, başkent yapıldı.
  • Edirne, Filibe ve Gümülcine’nin alınmasıyla Bizans’ın Sırp ve Bulgar devletleiyle karadan bağlantısı kesildi.
  • Ayrıca; Balkanların kapısı Osmanlılara açılmış oldu.
  • Bu durum, Osmanlılara karşı Haçlı ittifaklarının kurulmasına sebep oldu.
  • Rumeli’de daha önce fethedilen yerlerin Bizans tarafından geri alınması üzerine, I. Murat, Lala Şahin Paşa ile sefere çıkarak; Lüleburgaz, Dimetoka, Kırklareli ve Çorlu’yu fethetti.
  • Osmanlı Devleti, fethedilen toprakların sadece askeri önlemlerle elde tutulamayacağını düşünerek, imar ve iskan faaliyetlerini başlattı.
  • Fethedilen yerlere Türk-İslam kimliği kazandırmak için buralarda Türk nüfusu artırmaya önem verildi.
  • Anadolu’dan göç ettirilen Türkler Balkanlara yerleştirildi.

Sırpsındığı Savaşı (1364)

  • Edirne ve Filibe’nin Osmanlıların eline geçmesiyle, Papa V. Urban’ın teşvikiyle Avrupa’da bir Haçlı ordusu oluşturuldu.
  • Macar Kralı Layoş komutasındaki Haçlı ordusunu, Hacı İlbey liderliğindeki bir akıncı birliği ani bir baskın sonucu yok etmiştir.
  • Bu zaferle, Balkan Devletleri üzerindeki Macarların etkisi kırılmış, Türklerin Balkanlardaki ilerlemeleri hız kazanmıştır.
  • Çirmen Savaşı (1371)
  • Sırpsındığı yenilgisini telafi etmek isteyen Sırplar, Osmanlı kuvvetlerine karşı harekete geçti.
  • Çirmen’de yapılan savaşı, Osmanlı ordusu kazandı.
  • Rumeli’nin büyük kısmı Türklerin eline geçti.
  • Makedonya’nın fethi kolaylaştı.
  • Sırp ve Bulgar krallıkları Osmanlı üstünlüğünü tanıdı.

Ploşnik Bozgunu (1387)

  • Balkanlarda yeni fetihler yapan Lala Şahin Paşa komutasındaki Osmanlı akıncılar’, Sırp ve Bosna ordusu tarafından pusuya düşürüldü, büyük kayıplar verildi.
  • Bu olaydan sonra Balkanlarda Haçlı ittifakı güçlendi.
  • Çandarlı Halil Hayrettin Paşa komutasındaki Osmanlı ordusu Şumnu, Tırnova ve Silistre’yi aldı.

Kosova Savaşı (1389)

  • Osmanlıların Balkanlarda ilerleyişini durdurmak için Sırp Kralı Lazar’ın öncülüğünde Haçlı ittifakının kuruldu.
  • Savaş, Osmanlı ordusunun zaferiyle sonuçlandı.
  • Murat, savaş alanını gezerken bir Sırp askeri tarafından şehit edildi.
  • Bu zaferle, Balkanların Türk yurdu olduğu kanıtlandı.
  • Sırplar, Osmanlı egemenliğine girdiler.
  • Murat’ın şehit olmasıyla yerine oğlu Bayezit geçti.
  • Savaşlardaki ustalığından ötürü ona “Yıldırım” dendi.
  • Yıldırım Bayezit, Eflak’ı Osmanlı Devleti’ne bağladı.
  • Osmanlı akıncılar’, Macak Kralı Sigismund’u mağlup ederek; Arnavutluk ve Karadağ’ın Osmanlı üstünlüğünü kabul etmesini sağladılar.

İstanbul’un Kuşatılması

  • Bizans’ın Osmanlı Devleti’ne karşı Avrupalı devletleri kışkırtması ve Karamanoğulları Beyliği ile ittifak halinde olması üzerine Yıldırım Bayezit, Istanbul’u kuşattı.
  • Niğbolu Savaşı sebebiyle kuşatmaya kaldırıldıysa da, savaş sonrası tekrar İstanbul tekrar kuşatıldı.
  • Bizans’a Karadeniz’den gelebilecek yardımları engellemek amacıyla Anadolu Hisar’ yaptırıldı.
  • Ancak, Osmanlı toplarının Bizans surlarını yıkması mümkün değildi.
  • Ayrıca, Anadolu’da ve Rumeli’de karışıklıklar çıkmıştı.
  • Bu sebepler üzerine kuşatma kaldırıldı.
  • Yıldırım Bayezit, İstanbul’u 1400 yılında ikinci kez kuşattı.
  • Bu kuşatma, doğuda Timur tehlikesinin görülmesi üzerine kaldırıldı.
  • Buna rağmen, Bizans’la şartları iyi olan bir antlaşma imzalandı.
  • Bu antlaşmaya göre;
  • Istanbul’da bir Türk mahallesi kurulacak ve bir cami yaptırılacak.
  • Istanbul’da Türklerin davalarına bakmak için bir kadı görevlendirilecek.
  • Bizans, her yıl Osmanlı Devleti’ne vergi verecek.

Niğbolu Savaşı (1396)

  • Yıldırım Bayezit’in 1393’te Bulgar Krallığı’nı ele geçirmesi ve İstanbul’u kuşatması üzerine Avrupa’da yeni bir Haçlı ittifakı oluşturuldu.
  • Macar, Fransız, Alman, İngiliz, Polonya ve Venedik ordularından oluşan Haçlıların, Niğbolu Kalesi’ni kuşatması üzerine, Yıldırım Bayezid, İstanbul kuşatmasını kaldırarak, Niğbolu önlerine geldi ve Haçlı ordusunu yendi.

Niğbolu Zaferi sonucunda;

  • İslam halifesi, Yıldırım Bayezit’a Sultân-ı İklim-i RCim unvanını verdi. Böylece, Osmanlıların İslam dünyasındaki etkinliği ve saygınlığı arttı.
  • Osmanlı Devleti’nin Avrupa üzerindeki baskısı arttı.
  • Macarlar, etkisiz hale getirildi.
  • Eflak ve Boğdan prensleri, Osmanlı üstünlüğünü tanıdı.
  • Balkanların güvenliğini sağlayan Yıldırım Bayezit, Anadolu Türk birliğini sağlamak için Anadolu’ya yöneldi.

Osmanlıların Balkanlardaki İskân Siyaseti

  • Osmanlı Devleti’nin Rumeli’ye geçmesiyle birlikte fethedilen bölgelere Anadolu’dan Türk göçmenler yerleştirildi.
  • Amaç; göçmenleri yerleşik hayata zorlamak ve fethedilen yerlerin Türkleşmesini sağlamaktı.
  • Göçmenler, iskân yerlerine yakın bölgelerden seçilirdi.
  • iklim şartlarının aynı olmasına dikkat edilirdi.
  • Göçmen aileler seçilirken özellikle anlaşmazlık içinde olan ailelerden birisi seçilirdi. Bundaki amaç kan davalarını engellemekti.
  • Göç eden ailelere toprak verilir ve bir süre vergi alınmazdı.
  • Göç edenler yeni yerleşim yerlerini terk edemezlerdi.
  • Fethedilen yerlerdeki yerli halktan ayaklanma çıkarma ihtimali olanlar başka yerlere göç ettirilirdi.
  • Bir yerden göçmen alınırken o yerin üretim ve düzeninin bozulmamasına dikkat edilirdi.
  • Bu sistemin amacı; fethedilen yerlerde Türk nüfusunu arttırmak ve Türk kültürünü yaymaktı.

ANADOLU’DA SİYASİ BİRLIĞI SAĞLAMA FAALİYETLERİ

  • Anadolu’da Türk birliğinin sağlama çabaları Orhan Bey zamanında başlatılmıştır.
  • Bu amaçla; ilk olarak Karesioğulları Beyliği Osmanlı topraklarına katıldı.
  • Murat döneminde, Anadolu Türk birliğini sağlamada barışçı bir politika izlendi.
  • Germiyanoğlu Süleyman Şah,I. Murat’ın oğlu Bayezide kızını evlendirdi.
  • Kütahya, Tavşan”, Emet ve Simav’ı çeyiz olarak Osmanlılara verdi.
  • Hamitoğulları’ndan Akşehir, Isparta, Yalvaç, Beyşehir ve Seydişehir para karşılığı satın alındı.
  • Anadolu Türk birliğini sağlamak için yapılan faaliyetler, Yıldırım Bayezit döneminde hızlandı.
  • Savaşlar yoluyla, Saruhanoğulları, Aydınoğulları,    Menteşeoğulları, Germiyanoğlulları, Karamanoğulları,
  • Hamitoğulları, Eretna Beyliği ve Candaroğulları’nın Kastamonu kolu Osmanlılara katıldı. Böylece Anadolu Türk birliğibüyük ölçüde sağlanmış oldu.
  • Yıldırım Bayezit, 1399’da Memluklere bağlı olan Dulkadiroğulları Beyliği’nden Malatya, Besni, Darende ve Elbistan’ı aldı.
  • Sınırlar, Orta Fırat’a kadar genişledi. Bunun üzerine, Osmanlıların Memluklerle arası açıldı.
  • Anadolu’daTimur tehlikesinin başladığı sırada yaşanan bu gerginlik, Osmanlıların aleyhine oldu.
  • Ankara Savaşı’nda Memlukler, Osmanlı Devletine destek vermedi.

Karakoyunlu Devleti (1365-1469)

  • 1365 yılında Türkmenler tarafından kurulmuştur.
  • Başkenti Erciş’tir.
  • Kara Yusuf zamanında en güçlü dönemlerin’ yaşamışladır.
  • Anadolu’nun Türk-İslam kimliği kazanmasında etkili olmuşlardır.
  • Osmanlılarla, iyi ilişkilerde bulunmuşlar, Timur’a karşı Osmanlıları desteklemişlerdir.
  • 1469’da Akkoyunlu Devleti’nce ortadan kaldırılmışlardır.

Akkoyunlu Devleti (1350-1502)

  • 14. yüzyılda kurulmuş bir Türkmen devletidir.
  • Oğuzların Üçok kolunun Bayındır boyundandırlar.
  • Devletin kurucusu Kara Yülük Osman Bey’dir.
  • Anadolu’ya Türk-İslam kimliğini kazandırmak için mimari eserler inşa etmişlerdir.
  • Doğu Anadolu’ya egemen olmak için Osmanlılarla mücadele etmişlerdir.
  • Osmanlılara karşı, Timur’u desteklemişlerdir.

 

ANKARA SAVAŞİ VE FETRET DEVRİ (1402-1453)

Ankara Savaşı (1402)

  • 15. yüzyıl başlarında Osmanlılar; Memluk ve Timur Devleti ile komşu olmuşlardı.
  • Doğu’da güçlü bir devlet kurmuş olan Timur, İran, Irak ve Kuzey Hindistan’ı topraklarına katıp, Osmanlı topraklarına yönelmişti.

Savaşın Sebepleri

  • Yıldırım tarafından toprakları alınan Anadolu Beylerinin Timur’a sığınarak, onu kışkırtmaları.
  • Timur’un topraklarını ele geçirdiğiIrak hükümdarı Celayiroğlu Ahmet ve Karakoyunlu hükümdarı Kara Yülük Osman’ın Yıldırım’a sığınmaları.
  • Timur’un Çin’e yapacağı sefer öncesinde arkasında güçlü bir devlet bırakmak istemeyişi.
  • Timur’un Osmanlı’dan kabul edilemez istekleri.

Timur’un Yıldırım’dan istekleri

  • Timur, Yıldırım Bayezıt’tan Anadolu beylerinin topraklarını iade etmesini,
  • Celayiroğlu Ahmet ve Kara Yülük Osman’ın kendisine teslim edilmesini,
  • Osmanlı Devleti’nin kendisine bağlılığını bildirmesini istemişti.
  • Timur, Osmanlılardan kendi adına para bastırma, hutbe okutma, gönderilen külah ve kemeri kabul etme ve bir şehzadenin kendi yanına gönderilmesi gibi üstünlüğünü kabul ettirici isteklerde bulunmuştu.

Yıldırım Bayezit’in Cevabı

  • Istekleri kabul edilmeyen Timur, Anadolu’ya geldi ve Sivas’ı yağmaladı. Artık savaş kaçınılmazdı.
  • İki ordu arasında savaş, Ankara’da Çubuk Ovası’nda yapıldı.

Yenilginin Sebepleri

  • Karatatarların ve Anadolu beylikleri askerlerinin saf değiştirmesi,
  • Timur’un ordusunun sayıca fazla olması,
  • Timur’un ordusunda zırhlı asker ve fillerin bulunması Osmanlı ordusunun savaşı kaybetmesine ve Yıldırım Bayezıt’ın esir düşmesine neden oldu.

Savaşın Sonuçları

  • Anadolu’da sosyal ve ekonomik düzen bozuldu.
  • Osmanlı Devleti, 11 yıl sürecek (1402-1413) Fetret Devri’ne girdi.
  • Anadolu Türk birliği yeniden bozuldu, beylikler yeniden kuruldu.
  • Balkanlar’da Osmanlı ilerleyişi bir süre durdu.
  • Osmanlı Devleti, yıkılma tehlikesi geçirdi.
  • Bizans’ın alınması 50 yıl gecikti
  • Yıldırım Bayezit, Timur’a esir düştü.
  • Sekiz ay Anadolu’da kalan Timur, her gittiği yere Yıldırım’ı da götürdü.
  • Yıldırım, 1403’te hastalanarak öldü.
  • Timur’un asıl amacı, kendisine rakip olabilecek büyük bir Osmanlı Devleti’nin oluşmasını engellemekti.
  • Bu nedenle, savaşı kazandıktan sonra Anadolu beylerinin topraklarını geri vererek, Anadolu Türk birliğini parçaladı.
  • Osmanlı topraklarını, Yıldırım’ın oğulları Süleyman Çelebi, İsa Çelebi, Mehmet Çelebi ve Musa Çelebi arasında paylaştırdıktan sonra Anadolu’dan ayrıldı.
  • Timur, ülkesine döndükten sonra çıktığı Çin seferinde hastalandı ve Otrar kentinde öldü (1405).

Fetret Devri (1402-1413)

  • Yıldırım Bayezit’in Ankara Savaşı’nda esir düşmesi ve bir süre sonra ölmesi üzerine Anadolu’da taht kavgaları başladı.
  • Osmanlı tarihinde, 1402’den 1413’e kadar süren ve taht kavgaları ile geçen döneme Fetret Devri denir.
  • Yıldırım Bayezit’in oğulları arasındaki bu mücadeleyi Mehmet Çelebi kazandı ve Anadolu’da Türk birliğini yeniden sağladı (1413).
  • Fetret Devri’nde Balkanlarda Fazla Toprak Kaybedilmemesinin Sebepleri
  • Osmanlının adil ve hoşgörülü yönetimi
  • Avrupa’daki “Yüzyıl Savaşları”
  • İskân siyâsetinin faydası.

ANADOLU’DA SİYASİ BİRLİĞİN YENİDEN SAĞLANMASİ

  • Çelebi Mehmet, ikinci kez Anadolu Türk birliğini kurma çalışmalarını başlattı ve Saruhanoğulları’nı ortadan kaldırdı.
  • Aydınoğulları’ndan izmirli aldı.
  • Karamanoğullarıyla mücadele etti; Akşehir, Beyşehir ve Seydişehir’i alarak onları barışa zorladı.
  • Menteşeoğulları ve Tekeoğulları da Osmanlılara bağlılık bildirdiler.
  • Osmanlılar, doğuda Akkoyunlu ve Karakoyunlu devletleriyle komşu oldular.

Şeyh Bedrettin isyanı

  • Çelebi Mehmet döneminde meydana gelen bir isyandır.
  • Şehzade Musa’nın kazaskerliğini yapan daha sonra İznik’te göz hapsinde tutulan medrese âlimi Şeyh Bedrettin, Rumeli’ye geçmiş; ortak mülkiyet ve eşitliği savunma iddiasıyla isyan etmiştir.
  • isyan bastırılmış, Şeyh Bedrettin öldürülmüştür (1420).
  • Dini olmaktan öte, daha çok sosyal içerikli bir ayaklanmadır.

Şehzade Mustafa isyanı

  • Timur’un beraberinde Semerkant’a götürdüğü Şehzade Mustafa, Timur’un ölümünden sonra Anadolu’ya dönerek Bizans’ın desteğiyle isyan etmişse de mağlup olarak Bizans’a sığınmıştır.
  • Mehmet Çelebi’nin ölümünden sonra tekrar isyan eden Mustafa Çelebi’nin isyanını II. Murat bastırmıştır.

BALKANLARDA OSMANLI HAKIMIYETININ GÜÇLENMESI

  • Mehmet Çelebi, Anadolu’da Türk birliğini büyük ölçüde sağladıktan sonra, Balkanlarda Osmanlı otoritesini güçlendirmek için harekete geçti.
  • Erdel, Macaristan ve Mora’ya akınlar yapıldı.
  • Eflâk ve Bosna’da Osmanlı egemenliği kuruldu.
  • Osmanlı’daki taht kavgalarından faydalanan Venedik, Dalmaçya kıyılarına yayılmıştı.
  • Venediklilerle ilk deniz savaşı yapıldı (1416).
  • Bu tarihten itibaren denizlerde Osmanlı-Venedik rekabeti arttı.
  • Bu mücadele, 1430 yılına kadar sürdü.
  • Sonuçta, Selanik, Yanya ve Serez Osmanlı topraklarına katıldı.
  • Arnavutluk’ta Osmanlı yönetimi oluşturuldu.
  • Venedikle barış yapıldı.
  • Osmanlı Devleti’nin Balkanlardaki ilerlemesinden rahatsız olan Bosna Krallığı, Sırp Krallığı, Macar Krallığı ve Eflak Prensliği Osmanlı’ya karşı birlik oluşturdular.
  • Bu arada Macar Kralı’nın ölmesini fırsat bilen II. Murat, bazı kaleleri ele geçirdi.
  • Bu kalelerden biri de Sırplara ait Semendire Kalesi’ydi.
  • Daha sonra Anadolu’ya dönen II. Murat, Balkan devletleriyle ittifak kuran Karamanoğulları isyanını bastırdı.
  • Edirne-Segedin Antlaşması (1444)
  • Karamanoğulları isyanını bastıran II. Murat, tekrar Balkanlar üzerine sefere çıktı.
  • Belgrat hariç tüm Sırbistan’ı ele geçirdi.
  • Osmanlı akıncılarının Erdel voyvodası Hunyadi Yanoş’a yenilmesi Avrupalılar’ cesaretlendirdi.
  • Osmanlılar karşı yeni Haçlı ittifakı kuruldu.
  • Murat, Haçlılarla yapılan savaşı kaybedilmesi ve aynı anda Karamanoğulları sorunuyla uğraşılmasından dolayı barış istedi.
  • 1444’te Edirne Segedin Antlaşması imzalanmıştır.
  • Buna göre;
  • İki taraf arasında 10 yıl savaş yapılmayacak.
  • Tuna nehri sınır kabul edilecek.
  • Sırbistan yeniden kurulacak, fakat Osmanlı’ya vergi verecek
  • Eflak Macaristan’a bırakılacak, fakat Osmanlı’ya vergi verecektir.
  • Balkanlarda Osmanlı aleyhine imzalanan ilk antlaşmadır.
  • Balkanlarda güvenliği sağlayan ve Karamanoğulları ile arasındaki sorunu barış yoluyla halleden II. Murat, tahttan kendi isteğiyle çekilerek 12 yaşındaki oğlu II. Mehmet’i tahta geçirmiştir.

Varna Savaşı (1444)

  • Osmanlı tahtında küçük bir çocuğun bulunmasını fırsat bilen Haçlılar, Edirne-Segedin Antlaşması’nı bozarak harekete geçtiler.
  • Yaklaşan tehlike üzerine II. Murat tekrar tahta geçti.
  • 1444’te Osmanlı ordusu, Haçlı ordusunu büyük bir yenilgiye uğrattı.
  • Varna Zaferi’yle, Osmanlı Devleti’nin Balkanlarda daha önce aldığı yenilgilerin etkisi ortadan kalktı ve Balkanlarda Osmanlı etkisi daha da arttı.

Kosova Savaşı (1448)

  • II. Murat Varna Zaferi sonrası, Rumeli’deki ilerleyişini sürdürürken Arnavutluk’ta İskender Bey isyan etti.
  • Osmanlıların bu isyan ile uğraşmalarını fırsat bilen Avrupalılar, Varna yenilgisinin intikamını almak ve Osmanlıların Balkanlardaki ilerleyişini engellemek için yeni bir Haçlı ittifakı oluşturdular.
  • Hunyadi Yanoş komutasındaki Haçlı ordusu, Kosova’da yapılan savaşta Osmanlılara mağlup oldu.
  • Osmanlılar bu zaferle; Balkanlardki hâkimiyetini pekiştirdi.
  • Balkanlarda Osmanlı hâkimiyetini engelleyecebilecek bir güç kalmadı.

Word Belgesi

Belge Adı
Osmanlının Kuruluşu Ders Notu
İndirilme
6
Boyut
63.15 KB
Kategori
10.Sınıf Ders Notları 10.Sınıf Ders Notları 10.Sınıf Tarih Ders Notları Ders Notları
İndir

QR

ders notları pdf

Hakkında Onlinedershanem

Eğitim gönüllüsü.

İlginizi Çekebilir

büyümevegelişmedersnotları

10.Sınıf Biyoloji Büyüme ve Gelişme Ders Notları

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir